1. Tổng quan thay đổi từ 01/7/2025
Ngày 30/6/2025, Chính phủ ban hành Nghị định 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp, có hiệu lực từ ngày 01/7/2025, thay thế hoàn toàn Nghị định 01/2021/NĐ-CP. Đây là lần đầu tiên quy định về hộ kinh doanh được tách riêng và quy định chi tiết trong một nghị định thống nhất.
Những thay đổi lớn nhất so với quy định cũ
2. Điều kiện thành lập hộ kinh doanh
Theo Điều 82 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, cá nhân hoặc các thành viên hộ gia đình là công dân Việt Nam có năng lực hành vi dân sự đầy đủ có quyền thành lập hộ kinh doanh, trừ các trường hợp sau:
| Trường hợp | Được thành lập HKD? |
|---|---|
| Công dân Việt Nam đủ 18 tuổi, có năng lực hành vi dân sự đầy đủ | ✅ Được |
| Hộ gia đình sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp, làm muối | ✅ Không bắt buộc đăng ký (trừ ngành có điều kiện) |
| Người bán hàng rong, quà vặt, kinh doanh thời vụ thu nhập thấp | ✅ Không bắt buộc đăng ký |
| Người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, bị tạm giam | ❌ Không được |
| Người đang chấp hành hình phạt tù | ❌ Không được |
| Người đang chấp hành tại cơ sở cai nghiện/giáo dục bắt buộc | ❌ Không được |
| Người đang bị Tòa án cấm hành nghề | ❌ Không được |
3. Hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh từ 01/7/2025
Theo khoản 2 Điều 99 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh đã được rút gọn đáng kể — chỉ còn 2 loại giấy tờ bắt buộc, thay vì nhiều loại như trước:
4. Thủ tục đăng ký — từng bước chi tiết
Chuẩn bị hồ sơ
- Điền đầy đủ Giấy đề nghị đăng ký HKD theo mẫu
- Chuẩn bị bản sao CCCD (hoặc chỉ cần số CCCD nếu nộp online)
- Nếu hộ gia đình cùng lập: chuẩn bị văn bản ủy quyền đã công chứng
- Xác định ngành nghề kinh doanh (tra cứu mã ngành nghề tại Quyết định 27/2018/QĐ-TTg)
Nộp hồ sơ — 2 cách
Cách 1 — Nộp trực tiếp: Đến bất kỳ UBND xã/phường/thị trấn nào trong phạm vi tỉnh nơi HKD đặt trụ sở. Không cần đến đúng xã nơi kinh doanh.
Cách 2 — Nộp trực tuyến (MỚI): Đăng nhập tại Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp bằng tài khoản định danh điện tử (VNeID). Hồ sơ điện tử có giá trị pháp lý tương đương bản giấy. Được miễn lệ phí.
Cơ quan xử lý hồ sơ
Dù nộp tại UBND xã nào, hồ sơ sẽ được chuyển về UBND xã/phường nơi hộ kinh doanh đặt trụ sở để xử lý. Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã bị nghiêm cấm gây phiền hà trong quá trình tiếp nhận và giải quyết hồ sơ.
Nhận kết quả — trong 3 ngày làm việc
Trong vòng 3 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, UBND xã phải cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh hoặc ra thông báo yêu cầu sửa đổi, bổ sung hồ sơ. Nếu quá thời hạn mà không có phản hồi, người thành lập có quyền khiếu nại.
Sau khi có giấy phép — làm thêm 3 việc
- Đăng ký mã số thuế với Chi cục Thuế (đã được liên thông tự động trong nhiều trường hợp)
- Thông báo tài khoản ngân hàng kinh doanh với cơ quan thuế (theo TT 18/2026)
- Đăng ký BHXH bắt buộc nếu thuộc đối tượng (từ 01/7/2025)
5. Lệ phí và chi phí đăng ký
| Khoản phí | Mức phí | Ghi chú |
|---|---|---|
| Lệ phí đăng ký HKD (nộp trực tiếp) | 100.000đ | Nộp tại UBND xã |
| Lệ phí đăng ký HKD (nộp trực tuyến) | Miễn phí | Khuyến khích chuyển đổi số |
| Phí công chứng văn bản ủy quyền | 50.000 – 200.000đ | Chỉ khi hộ gia đình cùng lập |
| Phí sao y CCCD (nếu cần) | 2.000 – 5.000đ/trang | Không cần nếu kê khai số CCCD |
6. Sau khi đăng ký — nghĩa vụ thuế và BHXH
Sau khi có Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh, bạn cần nắm rõ 3 nghĩa vụ pháp lý quan trọng:
6.1 Thuế hộ kinh doanh (NĐ 68/2026/NĐ-CP)
| Doanh thu năm | Thuế GTGT | Thuế TNCN |
|---|---|---|
| Dưới 500 triệu đồng | Miễn | Miễn |
| 500 triệu – 3 tỷ (dịch vụ: spa, nail, salon) | 5% | 2% |
| 500 triệu – 3 tỷ (F&B: nhà hàng, cafe) | 3% | 1.5% |
| 500 triệu – 3 tỷ (bán lẻ: tạp hóa) | 1% | 0.5% |
→ Dùng Công cụ tính thuế HKD miễn phí để tính nhanh số thuế phải nộp.
6.2 Hóa đơn điện tử (NĐ 70/2025/NĐ-CP)
- HKD doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên: bắt buộc dùng HĐĐT từ máy tính tiền từ 01/06/2025
- HKD dưới 1 tỷ: chưa bắt buộc nhưng khuyến khích đăng ký sớm
6.3 Bảo hiểm xã hội (NĐ 158/2025/NĐ-CP)
- Chủ HKD nộp thuế theo phương pháp kê khai: bắt buộc tham gia BHXH từ 01/7/2025
- Chủ HKD còn lại (nộp thuế khoán, DT dưới 500tr): bắt buộc từ 01/7/2029
- Mức đóng tối thiểu: tính trên mức tham chiếu 2.340.000đ/tháng
7. Đăng ký trực tuyến — hướng dẫn nhanh
Chuẩn bị tài khoản định danh điện tử (VNeID)
Tải app VNeID → kích hoạt tài khoản bằng CCCD gắn chip → xác thực mức 2. Đây là bước bắt buộc khi đăng ký trực tuyến theo NĐ 168/2025.
Truy cập Cổng thông tin quốc gia
Vào dangkykinhdoanh.gov.vn → Đăng nhập bằng tài khoản VNeID → Chọn "Đăng ký hộ kinh doanh" → Điền thông tin theo mẫu.
Nộp hồ sơ và nhận kết quả
Upload tài liệu điện tử (scan CCCD, văn bản ủy quyền nếu có) → Nộp hồ sơ (miễn lệ phí) → Theo dõi trạng thái online → Nhận Giấy chứng nhận điện tử trong 3 ngày làm việc.
8. Câu hỏi thường gặp
Không. Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh xác nhận việc đăng ký — không phải giấy phép kinh doanh. Một số ngành nghề có điều kiện vẫn cần xin giấy phép riêng (thực phẩm, y tế, giáo dục...).
Không. Một cá nhân chỉ được đăng ký làm chủ của một hộ kinh doanh duy nhất. Nếu muốn kinh doanh nhiều lĩnh vực, có thể đăng ký nhiều ngành nghề trong cùng một hộ kinh doanh, hoặc chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp.
Hộ kinh doanh được quyền hoạt động ngay từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký HKD. Nếu đăng ký ngày bắt đầu hoạt động sau ngày cấp giấy, thì hoạt động từ ngày đã đăng ký đó.
Không cần đăng ký lại nếu đã có Giấy chứng nhận đăng ký HKD theo NĐ 01/2021. Giấy phép cũ vẫn có giá trị. Chỉ cần cập nhật thông tin khi có thay đổi (địa chỉ, ngành nghề, vốn...).
9. Mở hộ kinh doanh xong — dùng SofiPOS để quản lý ngay
Sau khi có Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh, bước tiếp theo là thiết lập hệ thống quản lý bán hàng và tuân thủ nghĩa vụ thuế. SofiPOS được thiết kế đặc biệt cho hộ kinh doanh vừa thành lập:
- ✅ Quản lý bán hàng ngay từ ngày đầu — không cần training phức tạp
- ✅ Tự động tính thuế GTGT + TNCN theo NĐ 68/2026 khi vượt ngưỡng 500 triệu
- ✅ Hóa đơn điện tử từ máy tính tiền theo NĐ 70/2025 — tích hợp sẵn
- ✅ Sổ kế toán điện tử đúng TT 152/2025 — không cần thuê kế toán riêng
- ✅ Nhắc lịch nộp thuế 4 quý — không bao giờ quên deadline